Cơm văn phòng là bữa trưa của người đi làm, mua ở quán cơm gần nơi làm việc theo ba cách chính: ngồi ăn tại quán, mua cơm phần mang về văn phòng, hoặc một người gom đặt cơm cho cả nhóm để quán mang tới. Ăn tại quán cho món nóng nhất và được rời bàn làm việc; mang đi tiết kiệm thời gian nhưng món xào, món chiên dễ mất ngon; đặt theo nhóm tiện nhất khi giờ nghỉ ngắn, nhưng cần một người lo chốt món, chia tiền và quán phải giao đúng giờ.
Ở các khu văn phòng của Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, cơm văn phòng tạo nên cả một hệ sinh thái quán xá: quán cơm trong hẻm sau toà nhà, xe cơm đẩy trước cổng, bếp nhỏ chuyên làm suất giao tận nơi. Bài này đi qua từng cách ăn, cách tránh giờ cao điểm, cách tổ chức đặt cơm cho nhóm, mang cơm cho an toàn và giữ bữa trưa ngày nào cũng ăn ngoài mà không ngán, không thiếu chất.
Cơm văn phòng khác cơm bình dân ở chỗ nào
Về món ăn, cơm văn phòng và cơm bình dân gần như giống nhau: cơm trắng, món mặn, món rau, canh. Khác biệt nằm ở khách và nhịp bán. Quán cơm văn phòng phục vụ người đi làm có giờ nghỉ cố định, nên phải ra món thật nhanh trong khoảng hơn một tiếng. Khách thường đi theo nhóm đồng nghiệp, hoặc mua mang đi, hoặc đặt trước.
Vì vậy quán cơm văn phòng hay có vài đặc điểm: thực đơn xoay vòng theo ngày để khách ăn cả tuần không ngán; suất cơm đóng hộp sẵn cho người vội; nhận đặt trước qua điện thoại hoặc tin nhắn; có người giao tới toà nhà. Một số quán bày đẹp hơn, chỗ ngồi sạch hơn, vì khách văn phòng hay để ý không gian.
Quán cơm văn phòng cũng sống theo lịch làm việc: đông từ thứ hai tới thứ sáu, vắng cuối tuần, gần như đóng cửa những ngày lễ dài. Nhiều quán chỉ bán buổi trưa, có quán bán thêm buổi tối cho người tan làm muộn. Điều này khác với quán cơm bình dân trong khu dân cư, nơi khách đến đều đặn cả tuần.
Ở các thành phố có nhiều khu công nghệ, khu văn phòng mới như vùng Bình Dương cũ (nay thuộc TP.HCM) hay các khu đô thị mới ở Hà Nội, quán cơm văn phòng còn có thêm dạng bếp nhỏ không có chỗ ngồi, chỉ nấu và giao suất cho các công ty quanh đó. Người ăn không thấy quán, chỉ thấy hộp cơm tới đúng giờ. Chọn những bếp như vậy, nên hỏi đồng nghiệp đã ăn lâu, xem cách đóng hộp, nhiệt độ cơm khi tới và độ ổn định của món qua nhiều tuần, thay vì chỉ nhìn ảnh quảng cáo.
Ba cách ăn trưa: so sánh nhanh
Không có cách nào tốt nhất cho mọi người. Tuỳ giờ nghỉ, thời tiết và tính chất công việc, bạn có thể đổi qua lại trong tuần.
| Cách ăn | Ưu điểm | Hạn chế | Hợp khi |
|---|---|---|---|
| Ăn tại quán | Món nóng, đủ canh, được rời bàn làm việc, nghỉ ngơi thật sự | Mất thời gian đi lại, chờ chỗ giờ cao điểm | Có ít nhất 45 phút nghỉ, quán gần |
| Mua cơm phần mang đi | Nhanh, ăn ở văn phòng, tự chọn món | Món xào, chiên kém ngon sau vài chục phút, nhiều hộp nhựa | Đang bận việc, trời mưa nắng gắt |
| Đặt cơm theo nhóm | Không phải ra ngoài, cả nhóm ăn cùng giờ | Phải chốt món sớm, phụ thuộc giờ giao | Nhóm cố định, giờ nghỉ ngắn |
| Đặt qua ứng dụng giao | Nhiều lựa chọn, thanh toán tiện | Phí giao, chờ lâu giờ cao điểm, ít gắn bó với quán | Muốn đổi món, quán quen nghỉ |
Nhiều người chọn kết hợp: ngày đẹp trời đi ăn tại quán với đồng nghiệp, ngày bận đặt cơm nhóm, thỉnh thoảng gọi món khác qua ứng dụng cho đổi vị. Điều quan trọng là có những ngày thật sự rời màn hình để ăn.
Với người làm việc ở toà nhà lớn, thang máy giờ trưa cũng là một phần của bài toán thời gian. Đi ăn tại quán có khi mất mười phút chỉ để chờ thang; vì vậy nhiều nhóm chọn đặt cơm những ngày bận và chỉ đi ăn ngoài vào ngày thoáng việc.
Tránh giờ cao điểm trưa
Đi sớm mười lăm phút. Phần lớn văn phòng nghỉ trưa vào cùng một khung giờ, nên quán đông nhất khoảng mười hai giờ. Đi sớm một chút, bạn có món tươi nhất, chỗ ngồi thoải mái và không phải xếp hàng.
Hoặc đi muộn có tính toán. Sau mười hai giờ rưỡi, quán vãn khách nhưng món có thể hết hoặc nguội. Nếu đi muộn, hỏi trước quán còn món gì, hoặc gọi điện giữ phần.
Gọi trước, đến lấy. Nhiều quán nhận gọi trước qua tin nhắn: bạn chọn món từ giữa buổi sáng, đến giờ ghé lấy hộp đã đóng sẵn. Cách này hợp với người đi một mình và muốn có món mình thích.
Chọn quán xa hơn một chút. Quán ngay chân toà nhà luôn đông nhất. Đi bộ thêm vài trăm mét vào hẻm, bạn có thể gặp quán vắng hơn, rẻ hơn và có khi ngon hơn, kèm vài phút đi bộ có ích cho người ngồi cả ngày.
Tôn trọng hàng chờ. Ở quán đông, chọn món nhanh, chuẩn bị tiền hoặc mã chuyển khoản sẵn. Đứng chọn lâu giữa giờ cao điểm làm chậm cả hàng phía sau.
Tổ chức đặt cơm theo nhóm cho gọn
Đặt cơm theo nhóm là cách nhiều văn phòng nhỏ chọn. Làm đúng vài bước, việc này không mất quá năm phút mỗi ngày.
- Chọn một hoặc hai quán quen làm đầu mối, thống nhất với chủ quán về giờ giao, cách gửi món và cách thanh toán.
- Cử một người gom món mỗi ngày, có thể luân phiên. Người gom nhận thực đơn của quán buổi sáng và gửi vào nhóm chat.
- Chốt món trước một giờ cố định, ví dụ mười giờ rưỡi, để quán có thời gian chuẩn bị. Ai không chốt kịp thì tự lo.
- Ghi rõ yêu cầu riêng của từng người: ít cơm, không cay, không hành, ăn chay. Gửi một danh sách gọn cho quán, đánh số hộp theo tên.
- Thanh toán gọn: mỗi người chuyển cho người gom, hoặc quán ghi sổ rồi tính theo tuần. Tránh để một người ứng tiền lâu.
- Khi có thay đổi, như nghỉ lễ, cả nhóm đi họp ngoài, báo quán sớm. Hủy đơn sát giờ là làm khó quán nhỏ.
Một mối quan hệ đặt cơm tốt là đôi bên đều dễ chịu: quán có lượng khách ổn định để chuẩn bị, nhóm có bữa trưa đúng giờ, đúng ý. Khi muốn đổi quán, nói thẳng với quán cũ một câu, đó là phép lịch sự cơ bản với người đã nấu cho mình nhiều tháng.
Mang cơm về văn phòng: giữ ngon và an toàn
Cơm phần mang đi thường được đựng trong hộp xốp, hộp nhựa hoặc hộp giấy. Món kho, món chiên giữ khá ổn trong khoảng nửa tiếng; món rau xào dễ ra nước, mất màu; canh nên để túi riêng, buộc chặt. Nếu hộp có ngăn, nhờ người bán để rau ngăn riêng để không làm ướt cơm.
Nhiều văn phòng có lò vi sóng để hâm cơm. Chỉ nên hâm trong hộp có ghi rõ chịu được nhiệt hoặc dùng cho lò vi sóng; hộp xốp và nhiều loại hộp nhựa mỏng không nên cho vào lò. Cách an toàn là đổ cơm ra bát sứ hoặc hộp thuỷ tinh của mình rồi hâm. Nhiều người giữ sẵn một bộ bát đĩa ở văn phòng cho việc này.
Đồ ăn chín để ở nhiệt độ phòng quá lâu là điều nên tránh, nhất là những ngày nóng. Mua về thì ăn sớm; nếu chưa ăn ngay, cất tủ lạnh và hâm nóng kỹ trước khi ăn. Không nên để hộp cơm trong xe máy, ô tô dưới nắng.
Một điều đáng nghĩ là lượng hộp nhựa thải ra mỗi ngày. Không ít người mang hộp riêng tới quán quen để đựng cơm, đa số quán vui vẻ nhận. Việc nhỏ này giảm rác, và quán quen thường còn xới đầy hơn một chút cho người mang hộp. Hộp giữ nhiệt hai lớp còn giúp cơm ấm tới tận giờ ăn.
Ăn ngoài cả tuần mà không ngán, không thiếu chất
Người đi làm ăn trưa ngoài năm ngày một tuần, nhiều năm liền. Vài thói quen đơn giản giúp bữa trưa không thành gánh nặng sức khoẻ. Đây là lời khuyên chung, người có bệnh lý nên theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Luôn có một món rau trong suất cơm. Quán cơm nào cũng có rau xào hoặc luộc; đó là phần dễ bị bỏ qua nhất khi chọn vội.
- Đổi món đạm trong tuần: thịt heo, gà, cá, trứng, đậu phụ. Ăn mãi một món kho dễ ngán và dễ thừa mỡ, muối.
- Bớt nước kho, nước mỡ chan lên cơm. Món kho ở quán thường mặn và ngọt để ăn được với nhiều cơm.
- Đổi kiểu ăn: vài ngày cơm, một ngày bún, phở hoặc món khô ít dầu mỡ.
- Uống đủ nước, bớt nước ngọt có ga. Ly trà đá ở quán là lựa chọn quen và đủ cho bữa trưa.
- Ăn chậm, rời màn hình. Bữa trưa vội vừa ăn vừa làm việc dễ ăn quá nhiều hoặc quá ít.
- Đi bộ ngắn sau ăn nếu được, thay vì ngồi ngay vào bàn làm việc.
Những việc này không cần ăn kiêng hay tính toán calo. Chỉ cần chọn suất cơm có đủ nhóm món và đổi món đều đặn, bữa trưa ở quán có thể gần với bữa cơm nhà.
Quán cơm quen: người bạn ít ai để ý ở chỗ làm
Nhiều người đi làm ở một chỗ năm bảy năm, quán cơm quen trở thành một phần của đời sống văn phòng. Chủ quán biết ai không ăn hành, ai thích canh chua, ai hay ăn muộn. Có quán để dành phần cho khách quen bị họp kéo dài, có quán cho ghi nợ đến cuối tháng. Những mối quan hệ nhỏ như vậy làm cho ngày làm việc dễ chịu hơn.
Đổi lại, khách quen nên giữ chữ tín với quán: đặt rồi thì lấy, ghi nợ thì trả đúng hẹn, góp ý thì góp nhẹ nhàng. Khi chuyển chỗ làm, một lời chào với quán là điều nhiều người nhớ làm.
Ở các khu văn phòng mới, quán cơm nhỏ ngày càng phải cạnh tranh với bếp ăn công ty, chuỗi cơm và ứng dụng giao. Những quán còn trụ được thường là quán có vị ổn định và người chủ nhớ khách. Chọn ăn ở một quán nhỏ quen cũng là cách góp phần giữ cho khu phố nơi mình làm việc còn những quán ăn có hồn.
Câu hỏi thường gặp
Nên ăn tại quán hay mua cơm mang về văn phòng?
Nếu có từ 45 phút nghỉ trở lên, ăn tại quán cho món nóng, đủ canh và giúp bạn thật sự nghỉ ngơi. Khi bận việc, trời mưa hay nắng gắt, mua mang về tiện hơn, nhưng nên ăn sớm và hâm đúng cách. Đổi qua lại trong tuần là hợp lý.
Đặt cơm theo nhóm thế nào cho đỡ rối?
Chọn một quán quen làm đầu mối, cử người gom món luân phiên, chốt món trước một giờ cố định, ghi rõ yêu cầu riêng và tên từng hộp, thanh toán gọn theo ngày hoặc tuần. Báo quán sớm khi cả nhóm nghỉ hoặc đi vắng.
Có nên hâm cơm trong hộp xốp bằng lò vi sóng không?
Không nên. Hộp xốp và nhiều loại hộp nhựa mỏng không được làm để chịu nhiệt của lò vi sóng. Nên đổ cơm ra bát sứ, đĩa sứ hoặc hộp thuỷ tinh, hoặc dùng hộp có ghi rõ dùng được cho lò vi sóng.
Ăn cơm văn phòng hằng ngày có hại sức khoẻ không?
Không nhất thiết, nếu bạn chọn suất có đủ rau, đổi món đạm trong tuần, bớt nước kho và mỡ, uống đủ nước. Vấn đề thường nằm ở thói quen chọn mãi một món nhiều dầu mỡ, muối và ăn vội trước màn hình hơn là ở bản thân quán cơm.
Mang hộp riêng tới quán cơm có được không?
Đa số quán cơm nhỏ vui vẻ nhận hộp của khách, nhất là khách quen. Nên mang hộp sạch, có nắp kín, đưa cho người bán lúc gọi món. Cách này giảm rác nhựa và giúp cơm giữ nhiệt tốt hơn nếu dùng hộp giữ nhiệt.
Làm sao tìm được quán cơm ngon gần công ty mới?
Hỏi đồng nghiệp làm lâu năm là cách nhanh nhất. Bạn cũng có thể đi bộ quanh khu vào giờ trưa, để ý quán nào đông khách văn phòng, khách quen ra vào đều đặn. Thử vài quán trong hai tuần đầu rồi chọn một hai quán làm quán quen.